Son yıllarda “zayıflama iğneleri” adıyla bilinen ilaçlar, kilo verme sürecinde oldukça popüler hale geldi. Peki, bu iğneler nedir, nasıl çalışır ve kimler için uygundur?
Zayıflama iğnesi denildiğinde akla ilk gelen ilaçlar genellikle Ozempic, Wegovy ve Saxenda gibi GLP-1 analoglarıdır. Başlangıçta tip 2 diyabet tedavisi için geliştirilen bu ilaçlar, iştahı azaltarak ve tokluk hissini artırarak kilo kaybına yardımcı olur. Etken maddeleri genellikle semaglutid veya liraglutid olan bu iğneler, günümüzde hem diyabet hastalarında hem de obezite problemi yaşayan bireylerde kullanılabiliyor.
Klinik çalışmalar, bu ilaçların kilo kaybında etkili olduğunu gösteriyor. Özellikle yaşam tarzı değişiklikleriyle birlikte kullanıldığında, kullanıcılar birkaç ayda ciddi oranda kilo verebiliyor. Ancak bu iğneler mucize değil. Kısa vadede etkili olabilirler ama uzun vadede kalıcı sonuçlar için davranış değişikliği şart.
En sık görülen yan etkiler arasında bulantı, kabızlık, baş dönmesi, iştah kaybı ve zaman zaman kusma yer alıyor. Daha ciddi riskler arasında ise pankreatit ve bazı araştırmalarda bahsedilen tiroid tümörleri iddiaları bulunmakta. Hamileler, emziren anneler ve tiroid kanseri geçmişi olanlar bu ilaçlardan uzak durmalı.
GLP-1 analogları zaten tip 2 diyabet tedavisinde kullanılıyor. Bu nedenle hem kan şekeri kontrolünü sağlamak hem de kilo vermek isteyen diyabet hastaları için avantajlı olabilir. Ancak tip 1 diyabetliler için uygun değildir. İnsülin kullanan bireylerde de mutlaka doktor gözetimi gerekir, çünkü ilaç etkileşimleri riski mevcuttur.
Hızlı kilo kaybı, özellikle beden algısını ve özsaygıyı etkileyebilir. Ancak sosyal medyada bu ilaçların “mucize zayıflama çözümü” gibi sunulması, bilinçsiz kullanımı artırıyor. Takip ettiğiniz bir influencer’ın ilacı öneriyor olması, sizin için uygun olduğu anlamına gelmez.
Zayıflama iğneleri bırakıldığında birçok kişi yeniden kilo alabiliyor. Bu da bize şunu gösteriyor: Sürdürülebilir kilo yönetimi için sağlıklı beslenme, egzersiz ve psikolojik destek hâlâ temel taşlar. İğneler tek başına yeterli değil.
Kesinlikle evet. Bu tür ilaçların mutlaka bir doktor veya diyetisyen gözetiminde kullanılması gerekir. Ayrıca davranış değişimi olmadan kalıcı kilo kaybı neredeyse imkânsız. Bir sağlık koçu ya da diyabet koçu eşliğinde süreci yönetmek, başarı oranını artırabilir.
Sonuç olarak, zayıflama iğneleri bazı bireyler için etkili bir destek olabilir. Ancak yanlış ellerde ciddi sağlık riskleri doğurabilir. İlacı değil, bireyin tüm yaşam tarzını ele alan bir yaklaşım benimsemek en sağlıklı yol olacaktır.